Grad

Priča o somborskom zelenilu zapravo je priča o urbanizaciji prostora. Sami počeci nas vraćaju u daleku prošlost, na prelaz iz XVII u XVIII vek. Na kartama iz tog perioda Sombor je predstavljen kao naselje na trinaest ostrva. Ovo stoga što su mnogi rukavci tada velike reke Mostonge proticali kroz varoš i kaljuzili je. Mostonga se, kao i većina ravničarskih reka često izlivala što je otežavalo ionako loše komunalne prilike.

Prvi veliki vizionar urbanizacije Sombora bio je senator Magistrata Jovan Marković čijim je ličnim angažovanjem u Slavoniji nabavljen žir kojim je 1774. posejano 900 jutara u Bukovcu i 140 jutara u Šikari. Tako su formirane Bukovačka šuma i Šikara koje će u budućnosti gradu donositi prihod i rešenje za mnoga komunalna pitanja. A bogami, tu će se i hajke na vukove organizovati. Jovan Marković je, takođe, zdušno podržavao ideju braće Kiš o prokopavanju kanala od Dunava do Tise čime bi se trajno odveo deo suvišne vode iz grada. Ova ideja je realizovana u periodu 1793 – 1802. kada je zvanično otvoren tadašnji Francov kanal, koji je sa malim izmenama danas poznat kao Veliki bački kanal. Ovo je značajan momenat ne samo za Sombor već i šire područje jer su prokopavanjem kanala velike površine isušene i pretvorene u obradivo zemljište.

Veći deo XIX veka obeležen je sporadičnim pokušajima ozelenjavanja. Grad poseduje "dudaru" u kojoj se proizvode sadnice, prvenstveno duda, ali i drugih vrsta kojima se ozelenjavaju ulice u gradu. Takođe, gazduje se Bukovačkom šumom i Šikarom, tako što se prodajom drva i žira obezbeđuju sredstva za potrebe grada. Šikara vremenom postaje omiljeno izletište Somboraca, što će biti sve do pred kraj prošlog veka. Ozbiljnije krčenje Bukovačke šume počinje 70-tih godina XIX veka. Time su obezbedjena sredstva za kaldrmisanje Apatinske ulice, Bajske ulice, Glavnog sokaka, Bezdanskog puta... Nekako u to vreme počinje formiranje dva od danas postojeća tri, celovita parkovska prostora u gradu. To su park ispred Županije i park kod Železnicke stanice. Za to je naročito zaslužan tadašnji gradonačelnik Petar Vukičević. Parkovi se formiraju postepeno, tokom više godina, uređenjem staza, postavljanjem klupa i sadnjom drveća. Brigu o somborskom zelenilu preuzima dr. Benjamin – Bene Čihaš, gradonačelnik Sombora, pionir unošenja bođoša u somborske sokake, koji je prerano preminuo 1893. od posledica tuberkuloze, koja je možda i bila uzrok velikoj pažnji, posvećenoj gradskim perivojima. Otada započinje intenzivna sadnja bođoša i nastavja tokom nekoliko narednih desetleća. Prvi entuzijasti nisu mogli ni pretpostaviti da će ovo drvo u budućim vremenima biti referenca po kojoj će grad Sombor postati nadaleko poznat. Što se parka ispred Županije tiče, zabeleženo je da je sadnja bođoša počela 1898. godine. Početkom XX veka intenzivno se sadi na Vencu. Na Bajskom sokaku takođe, gde su najpre izvađeni prestareli platani. To vreme pamti i park ispred Gradske kuće, prostor koji će u budućnosti doživeti potpuno krčenje i kaldrmisanje.

Danas Bukovačke šume više nema, dok se Šikara prostire na 16.50 hektara. Otprilike isto toliko velika je Rokovačka šuma kod stare klanice, podignuta posle II svetskog rata, na obodima grada, danas već park suma u sklopu naselja Selenča. Ta najurbanija gradska četvrt dobila je 1975. svoj park. Iako je u Somboru teško razlučiti gde prestaju perivoji, a gde počinju parkovi, grad se može pohvaliti sa tri uređena parka: gradski, ispred Županije; park kod železničke stanice; i park u Selenči. Ulice grada krasi gotovo osam hiljada stabala bođoša, ali hlad isto tako čine i brojni platani, kesteni, lipe i javori. Oni su ponos i zaštitni znak Sombora, dva i po veka urbanistickog planiranja. A sve je počelo od parčeta plodne zemlje, obilja vode... i nekolicine mudrih glava.